42. OGÓLNOPOLSKI SEJMIK TEATRÓW WSI POLSKIEJ

Październik dla Tarnogrodu to zawsze intensywny czas bogaty w emocje i artystyczne uniesienia. 42. Ogólnopolski Sejmik Teatrów Wsi Polskiej za nami. Emocje opadły, echo pieśni i muzyki ucichło. Powoli nadszedł czas podsumowań. Przez trzy dni Tarnogród – nazywany nie bez powodu stolicą teatrów wiejskich – ponownie stał się miejscem wyjątkowego spotkania ludzi, których łączy miłość do tradycji i teatru zakorzenionego w kulturze ludowej. 

prof. Piotr Dahlig - Uniwersytet Warszawski,

Magdalena Hierowska - doktorantka Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego,

prof. Katarzyna Smyk - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, prof. Bożena Suchocka - Akademia Teatralna w Warszawie, prof. Akademii Teatralnej Lech Śliwonik -

Przewodniczący Rady oraz Renata Ćwik - sekretarz (TOK Tarnogród) - obejrzała 10 widowisk zakwalifikowanych spośród 37 pokazanych na 5 międzywojewódzkich przeglądach sejmikowych.

To właśnie tu, w październikowym finale, spotkali się artyści-amatorzy, by wspólnie świętować dorobek całorocznej pracy, dzielić się doświadczeniami i emocjami, jakie niesie żywy i autentyczny teatr wiejski.

W komunikacie podsumowującym Rada Artystyczna nadmienia: „Przede wszystkim odnotowania i silnego podkreślenia domaga się poziom artystyczny pokazanych widowisk. Podstawę stanowią znakomite  scenariusze, zarówno w grupie spektakli dramatycznych, jak przedstawień obrzędowych, a także – to sejmikowy dorobek wielu dziesięcioleci – widowisk, w których zwyczaj czy obrzęd, zachowując swą istotę, staje się wyzwaniem do budowania własnej opowieści dramatycznej. Nazwać to można odważnym i skutecznym szukaniem nowych możliwości dramaturgicznych i scenicznych.”

Dzięki wsparciu sponsorów przyznano 10 nagród o wartości 2 000 zł dla każdego występującego w programie sejmiku zespołu.

 

 

Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego:

•Teatr Ludowy TRADYCJA- Stowarzyszenie Krzewienia Kultury Ludowej Gminy Alwernia z Okleśnej (pow. chrzanowski, woj. małopolskie) „Ostatnia

spowiedź Jędrzeja Wowry”, kierownik zespołu Zbigniew Klatka

•Zespół Obrzędowy CHOJNE z Chojnego (pow. sieradzki, woj. łódzkie) „Wesele Sieradzkie”, kierownik zespołu - Agata Woźniak    

Nagrody Marszałka Województwa Lubelskiego:

• Zespół ZORZA  z Dereźni (pow. biłgorajski, woj. lubelskie) „Szykowanie do wesela”, kierownik zespołu - Małgorzata Maciocha

• Kurpiowski Zespół Folklorystyczny CARNIACY  z Czarni (pow. ostrołęcki, woj. mazowieckie) „Wypyty”, kierownik zespołu

- Witold Kuczyński

• Zespół Pieśni i Tańca PRZEMYŚL z Przemyśla (pow. przemyski, woj. podkarpackie) „Kolędnicy z przemyskiego”,  kierownik zespołu - Piotr Jop

Nagrody Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi:

• Zespół Śpiewaczy BRZOZOWIANKI z Brzozownicy Dużej (pow. radzyński, woj. lubelskie) „Piecenie chliba na wesele u Marcinów”, kierownik zespołu - Marianna Sójka

• Zespół Folklorystyczno-Obrzędowy SOŁTYSKI z Pawłowa (pow. starachowicki, woj. świętokrzyskie) „Chrzciny w Karczmie”, kierownik zespołu - Agnieszka Banasik

Nagroda Centrum Spotkania Kultur w Lublinie:

• Zespół Ludowy SONINA z Soniny (pow. łańcucki, woj. podkarpackie) „Sonińskie chrzciny”, kierownik zespołu- Barbara Czechowicz

Nagroda Starosty Biłgorajskiego:

• Grupa Teatralna ANTONÓWKA (pow. nowosądecki, woj. małopolskie) „List do wojska”, kierownik zespoł - Bogusław Kyrcz

Nagroda Burmistrza Tarnogrodu:

• Zespół Ludowy RADOJEWICZANIE z Radojewic (pow. inowrocławski, woj. kujawsko-pomorskie) „Wieś Kujawska - Wykopki”, kierownik zespołu - Ewa Kowalczyk

***

Finałowy Sejmik Teatrów Wsi Polskiej 2025 Rada Artystyczna uznała za znakomity – ponad połowa programu to oryginalne, świetnie pomyślane i wykonane widowiska. Odnosi się ta ocena zarówno do spektakli dramatycznych, jak i przedstawień obrzędowych, a także – to sejmikowy dorobek kilku dziesięcioleci – widowisk, w których zwyczaj czy obrzęd, zachowując swą istotę, staje się wyzwaniem do budowania własnej scenicznej opowieści.

Siłą teatru ludowego była i jest zespołowość – to gromada przedstawia ważne dla niej wydarzenia, sprawy, marzenia. Zawsze podkreślano, że bez klimatu wspólnoty nigdy by nie powstała ogromna część sejmikowych widowisk. I oto w tym roku Rada Artystyczna mocno uwypukliła kwestię naprawdę rzadko podejmowaną w rozważaniach o ludowej scenie – poziom aktorstwa. To nie jest „granie” wymyślonych postaci dla osiągnięcia poklasku ani naśladowanie „gwiazdorskich” chwytów. To jest niezwykłe aktorstwo, które najtrafniej nazwać można  aktorstwem naturalnym – wyrastającym z wykreowanej wspólnotowej sytuacji.

I jedna jeszcze wartość domagająca się odnotowania – coraz więcej młodych wykonawców na ludowej scenie. Sejmiki ostatnich lat dają prawo do oznajmienia: wiejski teatr jest znowu teatrem wielopokoleniowym, z silnym udziałem pokolenia młodego.

Za nami długa droga, ale warto i trzeba podążać dalej…

prof. Lech  Śliwonik

Przewodniczący Rady Artystycznej